Gravelbikes deel 2: de regels


woensdag 08 januari 2020 door Frank Jansen


Deel 2 in onze serie over gravel: de regels. Waar mag je allemaal onverhard rijden? In Nederland zijn veel onverharde wegen. Toch mag je niet overal fietsen. Wat zijn de regels precies? Het antwoord bleek niet heel eenvoudig en onderzoek doen was niet makkelijk. Het hele internet staat namelijk vol met tegenstrijdige, foutieve en soms verouderde informatie. Onze conclusies lees je in dit artikel.

Wat mag wel?

Openbare wegen

De meeste wegen in Nederland zijn openbaar. De precieze definitie daarvan vind je hier. In de praktijk betekent dit dat de overheid doorgaans het onderhoud verzorgt en dat je er verkeersborden vindt die je nog kent van je verkeersexamen. Een openbare weg kan zowel over privéterrein lopen als over openbaar terrein, dat is dus geen factor. Waar mag je onverhard fietsen?

  • Op onverharde openbare gewone wegen. Let op: hier zijn ruiters en auto's ook toegestaan. Bij auto's echter vaak alleen als er sprake is van bestemmingsverkeer / aanwonenden.
  • Openbare onverharde fietspaden. Herkenbaar aan één van de twee blauwe borden fietspad (rond = verplicht, rechthoeking = niet-verplicht). Op onverharde paden mag je ook wandelen, maar niet met een paard rijden.

Opengestelde wegen

Wegen en paden die over privéterreinen lopen, kunnen openbaar zijn maar zijn vaker opengesteld. Overigens kunnen langdurig opengestelde paden soms op termijn wettelijk automatisch openbaar worden (leesvoer). Het is goed om te weten dat terrein van Staatsbosbeheer of gemeenten in dit kader ook gezien wordt als privé. Bij opengestelde wegen stelt de eigenaar middels eigen borden de voorwaarden. Daar kunnen dus grote verschillen in zitten, alhoewel we dezelfde regels op veel verschillende plekken terugzien. 

De regels in het SBB-bos rondom Lage Vuursche. Foto: Frank Jansen

Een regel die je in dit kader vaak leest luidt "fietsen op daartoe aangewezen paden". Dat is een regel die veel onduidelijkheid oproept. Soms worden die paden namelijk heel duidelijk gemarkeerd (bijvoorbeeld met een bordje), maar soms ook niet. Wat is "daartoe aangewezen"? Soms is het -zelfs zonder bordjes- overduidelijk dat iets een fietspad is, maar soms ook niet. Je moet het dan maar net weten. Zelfs onder experts is er soms discussie over wat wel mag en wat niet. Het feit dat sommige landgoederen fietsen gedogen op bepaalde plekken, helpt ook niet mee. Je kunt deze regel op minimaal 2 manieren interpreteren

  • Je mag fietsen op ieder pad dat eruit ziet als een fietspad, tenzij erbij staat dat het niet mag.
  • Je mag alleen fietsen op paden waar een bord bij staat dat het een fietspad betreft.

Een andere regel die je vaak tegenkomt is "vrij toegang op wegen en paden". In de praktijk betekent dit dat er gefietst mag worden, tenzij er een bord bij staat dat expliciet vermeldt dat niet mag. 

Een derde en laatste vaak voorkomende variant is "tussen zonsopgang en zonsondergang toegankelijk". Ook dit valt onder opengestelde wegen; de interpretatie spreekt voor zich. 


De regels op Landgoed Den Treek verschillen van die van de SBB-terreinen (foto: Frank Jansen)

Conclusie: controleer de borden aan de rand van het bos. Ben je eigenwijs? Bijzondere Opsporingsambtenaren (BOA's) controleren op illegaal fietsen op privéterreinen, vooral in het weekend. De boete is bijna 100 euro. 

MTB-routes

Deze vallen onder de zogenaamde doelgroeppaden. Hier mag je fietsen, op wat voor soort fiets je dat doet mag je zelf weten. Echter, op veel plekken in Nederland heb je wél een vignet nodig. Vaak wordt gedacht dat het om een vrijwillige tolheffing gaat maar niets is minder waar. Je kunt een boete krijgen van een BOA als je er geen hebt. Wandelen op dit soort paden is vreemd genoeg wél toegestaan. 

Wat mag niet?

Ruiterpaden

Deze vind je in twee smaken: openbaar (herkenbaar aan het blauwe bord) en ruiterpaden op privéterreinen. In beide gevallen geldt dat je er in principe niet mag fietsen. Ruiters mogen overigens ook niet op fietsenpaden (verhard of onverhard) komen, wél op onverharde gewone wegen, mits daar geen ruiterpad aanwezig is.

Eigen weg, verboden toegang of particuliere weg

Een eigen weg is een weg die in eigendom is van een particulier of een bedrijf. Een eigen weg is in Nederland in principe voor iedereen toegankelijk. Het betreden van andermans grond is namelijk toegestaan, behalve als de grond is afgesloten, er schade ontstaat, of door de eigenaar kenbaar wordt gemaakt dat het betreden verboden is, bijvoorbeeld door een bordje "Verboden toegang voor onbevoegden. Art. 461[1] Wetb. v. Strafr.".

Wandelpaden

Fietsen over onverharde wandelpaden is verboden, of het nu openbare paden of of opengesteld dat maakt geen verschil. 

Tot slot

Op de Gravelmap.com kun je zien welke onverharde wegen er in jouw buurt zijn. Maar let op, deze database is user generated en ik heb gemerkt dat er veel fouten in staan. Ook is de database nog alles behalve volledig. Kijk altijd goed naar de comments bij een bepaald segment en ga er niet zo maar vanuit dat het klopt.










Gerelateerde artikelen

Cyclokalender biedt de grootste en meest actuele verzameling van sportieve fietstochten wereldwijd (>1700). Met slimme filters vind je de beste cyclo of toertocht. Tevens bieden we je het laatste nieuws voor de sportieve fietser. Bezoek onze website www.cyclokalender.nl. Volg en like ons op Facebook, Twitter en Instagram, klik op één van de buttons onderaan de pagina.



© C Y C L O K A L E N D E R (2014 - 2020)